Titel: Omzendbrief VR/2014/30: Huisstijl voor de binnenlandse communicatie van de Vlaamse overheid.
Aard document: Omzendbrief
Datum document: 21/02/2014
Datum publicatie BS:
Download Worddocument

Huisstijl voor de binnenlandse
communicatie van de Vlaamse overheid

 

 

 

 

 Omzendbrief VR/2014/30

 

 

 

 

 

 

 

 

Aan alle personeelsleden van de diensten, instellingen of
rechtspersonen die afhangen van de Vlaamse
Gemeenschap of van het Vlaamse Gewest

 

 

Datum: 21 februari 2014

Betreft: huisstijl voor de binnenlandse communicatie van de Vlaamse overheid

Deze omzendbrief vervangt omzendbrief VR/2001/30 van 23 maart 2001 betreffende toepassing en gebruik van de grafische huisstijl en het logo van de Vlaamse overheid.

Inhoud

1            Doel van de omzendbrief.

2            Gebruik van de binnenlandse huisstijl binnen de Vlaamse overheid.

2.1              Basisprincipes en elementen.

2.2              Toepassingsgebied en toepassingswijze.

2.3              Vier niveaus.

2.4              Logogebruik.

2.5              Typografie.

2.6              Kleurgebruik en thema’s.

2.7              Copywriting en fotogebruik.

2.8              Kaartjes en iconografie.

2.9              Opname in bestekken.

2.10            Termijn van implementatie en budget

3            Gebruik van de binnenlandse huisstijl door derden.

3.1              Logogebruik.

3.2              Opname in besluiten, contracten en dergelijke.

4            Contactgegevens.

pagebreakDoel van de omzendbrief

Met het merkbeleid gaat de Vlaamse overheid het engagement aan om een professioneel langetermijnbeleid uit te bouwen op het vlak van beeldvorming en reputatie. De Vlaamse overheid wil onder meer bouwen aan een positieve uitstraling van Vlaanderen als regio van baanbrekend vakmanschap en een oplossing bieden voor het versnipperde beeld dat de Vlaamse overheid vandaag over Vlaanderen inhoudelijk en visueel verspreid.

 

In omzendbrief VR/2014/36 van 17 januari 2014 werd toegelicht hoe de internationale beeldvorming vanaf nu wordt gestroomlijnd via een internationale huisstijl ‘Flanders’. Om de uitstraling als regio van baanbrekend vakmanschap in het buitenland kracht bij te zetten, is het echter belangrijk ook in Vlaanderen zelf een uniforme boodschap uit te dragen. In deze omzendbrief wordt een binnenlandse huisstijl ‘Vlaanderen’ voor de Vlaamse overheid voorgesteld die aansluit bij de internationale huisstijl ‘Flanders’ en die een oplossing biedt voor de onduidelijke merkarchitectuur en voor de versnipperde beeldvorming in Vlaanderen.

 

De communicatie van de Vlaamse overheid binnen Vlaanderen is nu onduidelijk, versnipperd, gefragmenteerd en bijgevolg onherkenbaar, waardoor er weinig associatie is met en appreciatie is voor wat de Vlaamse overheid doet. Daardoor komt het beleid niet altijd bij de juiste doelgroepen terecht. Uit de resultaten van de tevredenheidsbarometer van 2011 blijkt dat het slechts voor 17% van de Vlamingen duidelijk is wat de opdracht van de Vlaamse administratie is (25% antwoordt neutraal, 28% weet het niet en 31% geeft geen antwoord).  De nieuwe huisstijl ‘Vlaanderen’ maakt duidelijk dat het om communicatie van de Vlaamse overheid gaat, waarbij de verschillende entiteiten niet aan eigenheid hoeven in te boeten zodat ze zich nog altijd kunnen profileren.

 

De binnenlandse huisstijl ‘Vlaanderen’ draagt bij tot een efficiënte en effectieve overheid, omdat ze een einde stelt aan de ongebreidelde ontwikkeling van nieuwe logo’s en huisstijlen binnen de Vlaamse overheid, wat op termijn resulteert in een substantiële besparing. De nieuwe huisstijl maakt het bovendien mogelijk om nieuw opgerichte entiteiten, fuserende entiteiten, overgehevelde bevoegdheden en dergelijke onmiddellijk te laten instappen in een overkoepelende slagkrachtige en meer baanbrekende overheid.

 

Deze omzendbrief bevat de principes en basisrichtlijnen van de binnenlandse huisstijl ‘Vlaanderen’, die ervoor zorgen dat de Vlaamse overheid een coherente, hedendaagse, zelfzekere en open uitstraling krijgt binnen Vlaanderen. De omzendbrief beschrijft onder andere de basisprincipes en het toepassingsgebied van de binnenlandse huisstijl, het gebruik van logo’s en huisstijlelementen, lettertypes, kleuren, kaartjes en iconografie binnen de Vlaamse overheid en door derden. Concrete voorbeelden van de toepassing van de nieuwe binnenlandse huisstijl vindt u in de huisstijlgids ‘Vlaanderen’.

 

De stijlgids vormt de basis voor de visuele identiteit en de uitstraling van Vlaanderen en de Vlaamse overheid in Vlaanderen en zal regelmatig geactualiseerd worden.

Gebruik van de binnenlandse huisstijl binnen de Vlaamse overheid

2.1               Basisprincipes en elementen

Het merkverhaal ‘Vlaanderen’ is net als bij de internationale communicatie de basis van alle binnenlandse communicatie. Het is het verhaal van mensen die een aantal unieke karaktertrekken bezitten. Van zorgzame Vlamingen, die producten maken en diensten aanbieden, die wereldfaam genieten. Door onze openheid van geest, onze wilskracht en zin voor detail, en onze drang naar vernieuwing verleggen we dikwijls grenzen. We zijn makers met een baanbrekend en wereldwijd bekend vakmanschap. Een tikkeltje eigenzinnigheid is dan ook geen slechte eigenschap. De huisstijlgids ‘Vlaanderen’ bevat concrete richtlijnen om het merkverhaal zowel in de inhoud als in de vorm van alle binnenlandse communicatie tot uiting te brengen.

 

Terwijl vroeger alle diensten van de Vlaamse overheid een eigen logo en huisstijl hanteerden in hun communicatie met en voor binnenlandse doelgroepen, wordt nu één coherente stijl gebruikt waarbij  – op enkele uitzonderingen na – alle oude logo’s en huisstijlelementen worden vervangen.

 

De nieuwe stijl bestaat uit: 

  • een opdeling van alle communicatie van de entiteiten van de Vlaamse overheid in vier niveaus:
    • niveau 1: corporate communicatie;
    • niveau 2: thematische communicatie;
    • niveau 3: permanent contact met het grote publiek via vaste contactpunten;
    • niveau 4: subsidiëring en sponsoring, partnership sublabels;
  • een nieuw overkoepelend logo dat de oude gestileerde leeuw van de Vlaamse overheid vervangt;
  • nieuwe typografische entiteitslogo’s;
  • een nieuwe, speciaal voor de Vlaamse overheid ontworpen typografie;
  • hoofdkleuren, basiskleuren en steunkleuren;
  • de introductie van veertig thema’s;
  • richtlijnen voor foto’s en copy;
  • kaartjes en iconen;
  • verschillende geometrische basisvormen en patronen die volgens specifieke richtlijnen creatief en flexibel toepasbaar zijn.

 

In de huisstijlgids ‘Vlaanderen’ staat hoe u de elementen kunt toepassen. U kunt alle elementen aanvragen via merkbeleid@vlaanderen.be.

 

Alle basisprincipes en elementen zijn van toepassing op zowel digitale als niet-digitale communicatie. Voorlopig zal de webhuisstijl enkel principes, richtlijnen, voorbeelden en illustraties bevatten. Vanaf september 2014 zal een webhuisstijlgids beschikbaar zijn, die naast een beschrijving van de toepassing en de vormgeving van alle bouwstenen, ook de nodige code bevatten om websites en webtoepassingen in de nieuwe huisstijl te kunnen gieten.

 

De websites van entiteiten die gebruik maken van kañooh (www.kanooh.be) - het platform van de Vlaamse overheid om snel, eenvoudig en op goedkope manier overheidswebsites op te zetten en te onderhouden – kunnen automatisch en zonder meerkost opgemaakt zijn in de nieuwe webhuisstijl.

2.2               Toepassingsgebied en toepassingswijze

De bepalingen in deze omzendbrief zijn van toepassing op alle communicatie die zich richt tot een binnenlands doelpubliek, van alle diensten, instellingen en rechtspersonen die afhangen van de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaamse Gewest.

 

Hoewel het om één coherente huisstijl gaat, is het voor de entiteiten perfect mogelijk om hun eigen communicatiedoelstellingen te bereiken. Als het bijvoorbeeld de bedoeling is om over beleid te communiceren dat voor de burger relevant is, staan Vlaanderen en de thema’s centraal. Bij communicatie met een specifieke binnenlandse subdoelgroep waarin de diensten van een entiteit worden toegelicht, staat de entiteit centraal. In beide gevallen worden de basisprincipes en de elementen van de huisstijl toegepast (zie hoofdstuk 2.1) om in Vlaanderen een coherent beeld te creëren van de dienstverlening van de Vlaamse overheid aan burgers, middenveldorganisaties en bedrijven.

 

De huisstijlgids bevat alle richtlijnen om de basisprincipes en elementen in verschillende situaties toe te passen. Alle richtlijnen worden toegelicht aan de hand van concrete voorbeelden:

  • Vlaanderen – communicatie aan het grote publiek:
    • affiche en advertentie;
    • brochure;
    • digitale uitwerkingen;        
    • speciale formaten en kapvormen;
    • ...
  • Vlaanderen – entiteitscommunicatie:
    • logo van de entiteit;
    • brief;     
    • enveloppe;          
    • naamkaartje;        
    • groetenkaartje;   
    • titelblad en map;  
    • gebouwsignalisatie;              
    • beursstand;
    • brochure;
    • …            

2.3               Vier niveaus

Alle communicatie van de entiteiten van de Vlaamse overheid wordt voor de toepassing van de binnenlandse huisstijl ‘Vlaanderen’ ingedeeld in vier niveaus.

 

In niveau 1 bevindt zich de corporate communicatie, communicatie met de Vlaamse overheid als afzender. Bij deze communicatie wordt het nieuwe overkoepelende logo gebruikt, het oude entiteitslogo vervangen door een nieuw typografisch logo en de hoofdkleuren geel, lichtgrijs en antraciet toegepast (mogelijks in combinatie met andere kleuren).

 

De meeste communicatie van de entiteiten van de Vlaamse overheid valt onder niveau 2, waarbij er met thema’s wordt gecommuniceerd. In de communicatie uit niveau 2 wordt er gebruik gemaakt van een van de veertig thematische logo’s (zie 2.6), wordt het oude entiteitslogo vervangen door een nieuw typografisch logo en kan een kleurcombinatie uit de verschillende beschikbare kleuren worden toegepast.

 

In niveau 3 zitten de uitzonderingen op niveau 2, namelijk communicatie van Bloso, VDAB, De Lijn, Kind en Gezin, GO! ( centrale administratie ) &VRT (centrale administratie), de Vlaamse Opera, deSingel, het Kasteel Van Gaasbeek, het OPZ Geel, het OPZC Rekem, het KMSKA, Muntpunt, deFilharmonie, het Vlaams Radio Orkest en Radio Koor, het Koninklijk Ballet van Vlaanderen, het Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen, Ancienne Belgique (AB) en het Universitair Ziekenhuis Gent.

 

Deze entiteiten hebben permanent contact met het grote publiek, via vaste contactpunten. Deze vaste contactpunten (bushalte, tramhalte, kind&gezin filiaal, vdab filiaal, kunstcentra, …) dienen dag in dag uit, door een breed publiek, gevonden te worden. Het is dus van groot belang dat deze zo visibel mogelijk en herkenbaar blijven voor het grote publiek. Onder niveau 3 vallen ook organisaties die structureel gesponsord, gefinancierd of gesubsidieerd worden door de Vlaamse overheid. Het oude entiteitslogo en de oude huisstijlkleuren kunnen behouden blijven. Wanneer de logo’s van de entiteiten in niveau 3 in de toekomst worden aangepast (bv. In functie van een naamverandering of herpositionering), dan gebeurt dat in functie van de nieuwe huisstijl en wordt er een typografisch logo gemaakt zoals dat in niveau 1 en 2 van toepassing is.  

 

Niveau 4 geldt voor organisaties en partners die door entiteiten van de Vlaamse overheid gesubsidieerd of gesponsord worden, maar die er geen deel van uitmaken. Hier valt ook gemeenschappelijke communicatie van een entiteit van de Vlaamse overheid met externe partners onder, die gebruik maken van een gemeenschappelijk label. Dit label dient gebruikt te worden door externe partners in een lange termijnstrategie (lekker van bij ons van VLAM, loopbaancheque van VDAB, jobpunt vlaanderen als platform en kwaliteitslabel, e.a.).

2.4               Logogebruik

Het nieuwe overkoepelende corporate logo heeft de vorm van een halve leeuwenkop die rechttoe rechtaan de mensen aankijkt. Het corporate logo kan voor externe communicatie rond thema’s zoals innovatie, creativiteit, kunst, cultuur, wetenschap en onderzoek samen met de baseline ‘Vlaanderen, verbeelding werkt’ gebruikt worden. In de interne communicatie en hr-communicatie wordt het corporate logo met ‘Vlaamse overheid’ gebruikt.  

 

In niveau 1 en 2 is het belangrijk dat bij de halve leeuwenkop altijd tekst wordt opgenomen. In niveau 3 wordt alleen de leeuw gebruikt. Voor sociale media (favicons) is het mogelijk om de leeuwenkop alleen, zonder baseline, te gebruiken.

 

De huidige logo’s van diensten, instellingen en rechtspersonen die afhangen van de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaamse Gewest en die onder niveau 1 en 2 vallen, worden niet meer gebruikt. Ze worden vervangen door typografische logo’s. Ook het gebruik van bestaande projectlogo’s en sublabels is niet meer mogelijk. Hiervoor worden alternatieven ontwikkeld binnen de nieuwe huisstijl.

 

U kunt alle basisbestanden van de logo’s aanvragen door te mailen naar merkbeleid@vlaanderen.be.

2.5               Typografie

De Vlaamse overheid heeft de rechten op het ‘Flanders Art’-lettertype verworven, zodat alleen de organisatie het nieuwe lettertype kan en mag gebruiken. Het is de bedoeling dat dit lettertype in alle communicatie wordt gebruikt, voor alle toepassingsgebieden, vermeld in paragraaf 2.2, zowel in de communicatie over de entiteit als in de communicatie over de regio, in de vier niveaus.

 

Van het lettertype zijn er twee varianten:

  • Flanders Art Sans (schreefloos);
  • Flanders Art Serif (met schreef).

 

Beide varianten bestaan in vier versies:

  • light;
  • regular;
  • medium; 
  • bold.

 

Alle varianten en versies van het lettertype kunnen op digitale en niet-digitale dragers gebruikt worden. Via een centrale werkaanvraag, die via het projectteam Merkbeleid zal gebeuren, wordt het lettertype geïnstalleerd op alle computers die onder het HB-contract vallen. Eigenaars van computers die niet onder dit contract vallen kunnen de bestanden van het lettertype aanvragen via merkbeleid@vlaanderen.be en ofwel zelf, ofwel via een werkaanvraag bij de eigen ondersteunende diensten, het lettertype installeren.

 

Alle versies van het lettertype kunt u aanvragen door te mailen naar merkbeleid@vlaanderen.be.

2.6               Kleurgebruik en thema’s

Het kleurgebruik is afhankelijk van het niveau waarin u communiceert. De belangrijkste kleur in de corporate communicatie van niveau 1 is geel. De gele kleur is de rode draad door de nieuwe binnenlandse corporate huisstijl. Het geel, het antraciet en het lichtgrijs vormen samen de hoofdkleuren. Het geel komt in alle communicatie in niveau 1 aan bod.

 

Om de entiteiten voldoende flexibiliteit te geven, voorziet de binnenlandse huisstijl ‘Vlaanderen’ in verschillende kleuren. De entiteiten zijn vrij om een combinatie te maken van die verschillende kleuren, rekening houdend met leesbaarheid en contrastrijke kleurcombinaties. Er wordt aanbevolen om de gekozen kleurcombinatie door te trekken in alle communicatie van de entiteit. Voor elke communicatie kiest de entiteit een van de veertig thema’s. Er wordt aanbevolen om de themakeuze door te trekken in alle communicatie van de entiteit. Gebruik van extra thema’s kunt u aanvragen door te mailen naar merkbeleid@vlaanderen.be.

 

Alle kleurcodes staan in de huisstijlgids vermeld.

2.7               Copywriting en fotogebruik

De beeldvorming van Vlaanderen wordt niet alleen door de vormgeving bepaald, maar ook door copywriting en het gebruik van foto’s. Daarom geeft de binnenlandse huisstijlgids ‘Vlaanderen’ ook richtlijnen over het taalgebruik, de vorm van de teksten en de keuze van het communicatiekanaal.

 

Voor een coherent beeldgebruik zijn er richtlijnen over de inhoud en de compositie van de foto’s opgenomen in de binnenlandse huisstijlgids ‘Vlaanderen’. Centraal in de foto’s moeten mensen als makers staan. Er gelden ook richtlijnen voor de kwaliteit van de beelden, het gebruik van details en het bewaken van de authenticiteit.

2.8               Kaartjes en iconografie

Alle landkaartjes van Vlaanderen worden steevast op dezelfde manier geconcipieerd met:

  • een verplichte vorm voor Vlaanderen:
    • met Voeren en Baarle-Hertog;
    • met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en de stad Brussel;
    • met een verplichte hellingsgraad;
  • een verplichte vorm voor België en Europa:
    • met Voeren en Baarle-Hertog;
    • met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

 

In een later stadium zal het deel ‘kaartjes en iconen’ verder uitgewerkt worden. Voor bepaalde thema’s, markten enzovoort worden varianten van de kaarten voorbereid.

 

De iconen die in de huisstijlgids opgenomen zijn, zijn verplicht. Er mogen geen eigen iconen worden gemaakt. Er wordt gewerkt aan een uitgebreide iconengids voor ieder gewenst thema of subthema. Specifieke iconen worden op verzoek ontwikkeld. Op die manier hebben alle iconen dezelfde stijl, kunnen de iconen efficiënt en budgetvriendelijk gedeeld worden, en worden ze slechts één keer ontwikkeld voor de volledige Vlaamse overheid.

 

In de toekomst worden tabellen en grafieken in de nieuwe stijl uitgewerkt.

2.9               Opname in bestekken

De richtlijnen voor de binnenlandse huisstijl moeten opgenomen worden in de bestekken die verband houden met binnenlandse communicatie.

2.10            Termijn van implementatie en budget

Het projectteam Merkbeleid (zie rubriek Contactgegevens) stelt alle huisstijlelementen (zoals logo’s, patronen, enz.) en hulpmiddelen (zoals sjablonen, huisstijlgidsen, enz.) ter beschikking om de huisstijl te implementeren.

 

De entiteiten dragen de kosten van de implementatie van de nieuwe binnenlandse huisstijl ‘Vlaanderen’ binnen de reguliere communicatiemiddelen. In het communicatiebeleid van de entiteit wordt de huisstijlimplementatie expliciet ingeschreven. De invoering gebeurt naarmate de communicatiedragers vervangen worden. Hierbij mag, rekening houdende met de levens- en of gebruiksduur van de meeste communicatiedragers, men aannemen dat binnen de 3 jaar na de in voege treding van deze omzendbrief de huisstijl grotendeels zal zijn uitgerold.

 

Al het oude materiaal wordt dus op basis van zijn normale vervangingscyclus aangepast, zodat geen extra kosten gecreëerd worden. De entiteiten gebruiken eerst de huidige voorraden van visitekaartjes, briefpapier enzovoort en vernieuwen de vormgeving pas bij een nieuwe bestelling. Als een entiteit verhuist en nieuwe visitekaartjes nodig heeft, past ze de nieuwe huisstijl toe. Als een entiteit een brochure met een achterhaalde inhoud wil vervangen, brengt ze de brochure in de nieuwe vormgeving uit. Entiteiten die een wagenpark bezitten, passen de nieuwe huisstijl toe bij een nieuwe bestelling wagens en bussen. Nieuw communicatiemateriaal wordt in de nieuwe binnenlandse huisstijl vormgegeven.

Gebruik van de binnenlandse huisstijl door derden

3.1               Logogebruik

De Vlaamse overheid steunt talloze organisaties, initiatieven en projecten van derden. Derden vervullen soms ook opdrachten voor rekening van de Vlaamse overheid.

 

Om de herkenbaarheid van de entiteit of de Vlaamse overheid als subsidiërende of opdrachtgevende instantie te verhogen, worden de begunstigden van de subsidies of opdrachten verplicht om bij elke communicatie over de opdracht gebruik te maken van de nieuwe logo’s.

3.2               Opname in besluiten, contracten en dergelijke

Bij het verlenen van subsidies, het geven van opdrachten of het sluiten van overeenkomsten met derden nemen de betrokken diensten van de Vlaamse Regering in de besluiten, contracten of overeenkomsten bepalingen op over de toepassing van de bovenstaande principes.

Contactgegevens

Projectteam Merkbeleid

Afdeling Communicatie

Departement Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid

Boudewijnlaan 30 bus 20

1000 BRUSSEL

tel. 02 553 55 60

e-mail: merkbeleid@vlaanderen.be huisstijl@vlaanderen.be

website: www.ditisvlaanderen.be

 

 

 

Kris Peeters

Minister-president van de Vlaamse Regering