Titel: Omzendbrief VR/2014/36: Internationale huisstijl voor Vlaanderen
Aard document: Omzendbrief
Datum document: 17/01/2014
Datum publicatie BS:
Download Worddocument

Internationale huisstijl voor Vlaanderen



Omzendbrief VR 2014/36

Datum : 17 januari 2014

Inhoud van deze omzendbrief

1            Doel van de omzendbrief

2            Gebruik van de internationale huisstijl binnen de Vlaamse overheid

2.1              Basisprincipes en elementen

2.2              Toepassingsgebied

2.3              Logogebruik

2.4              Typografie

2.5              Kleurgebruik

2.6              Copywriting en fotogebruik

2.7              Kaartjes en iconografie

2.8              Opname in de bestekken

2.9              Termijn van implementatie en budget

3            Gebruik van de internationale huisstijl door derden

3.1              Logogebruik

3.2              Opname in besluiten, contracten en dergelijke

4            Contactgegevens

1   Doel van de omzendbrief

Met het merkbeleid engageert de Vlaamse overheid zich om een professioneel langetermijnbeleid uit te bouwen op het vlak van beeldvorming en reputatie. Daarmee wil de Vlaamse overheid onder meer een oplossing bieden voor het eerder versnipperd beeld dat vandaag over Vlaanderen wordt verspreid onder andere internationaal.

Toerisme Vlaanderen, Flanders Investment and Trade en het Departement internationaal Vlaanderen zijn hoofdrolspelers in de internationale beeldvorming van Vlaanderen omdat ze het internationale beleid van de Vlaamse Regering mee vormgeven. Maar ook alle andere diensten, instellingen en rechtspersonen die afhangen van de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaams Gewest,  zijn verantwoordelijk voor de internationale beeldvorming van Vlaanderen omdat ook die diensten de regio vertegenwoordigen in buitenlandse publicaties, bij presentaties, op congressen en beurzen, bij buitenlandse werkbezoeken enzovoort.

Deze omzendbrief bevat de principes en basisrichtlijnen van de internationale huisstijl die er voor zorgen dat Vlaanderen een coherente, hedendaags, zelfzekere en open uitstraling krijgt in het buitenland. De omzendbrief beschrijft onder andere de basisprincipes, het toepassingsgebied, het gebruik van logo’s en huisstijlelementen, lettertypes, kleuren, kaartjes en iconografie voor het gebruik binnen de Vlaamse overheid en het gebruik door derden. Concrete voorbeelden van de toepassing van de nieuwe internationale huisstijl vindt u in de huisstijlgids ‘Flanders’.

 

De stijlgids vormt de basis voor de visuele identiteit en de uitstraling van Vlaanderen, maar is niet allesomvattend en is ook aan veranderingen onderhevig.

Gebruik van de internationale huisstijl binnen de Vlaamse overheid

2.1  Basisprincipes en elementen

Het merkverhaal ‘Vlaanderen’ is de basis van alle internationale communicatie. Het is het verhaal van mensen die een aantal unieke karaktertrekken bezitten. Van koppigaards en zorgzame Vlamingen, die producten maken en diensten aanbieden, die wereldfaam genieten. Door onze openheid van geest, onze wilskracht en zin voor detail, en onze drang naar vernieuwing verleggen we dikwijls grenzen. We zijn makers met een baanbrekend en wereldwijd bekend vakmanschap. Een tikkeltje eigenzinnigheid is dan ook geen slechte eigenschap. De huisstijlgids ‘Flanders’ bevat concrete richtlijnen om het merkverhaal zowel in de inhoud, als in de vorm van alle internationale communicatie tot uiting te laten brengen.

Terwijl vroeger alle diensten van de Vlaamse overheid een eigen logo en huisstijl hanteerden in hun communicatie met en voor internationale doelgroepen, wordt nu één coherente stijl gebruikt waarbij de oude logo’s en huisstijlelementen worden vervangen. De nieuwe stijl bestaat uit: 

  • een nieuw overkoepelend logo,
  • nieuwe typografische entiteitslogo’s,
  • drie hoofdkleuren, geel, antraciet en beige, die gecombineerd kunnen worden met kleuren naar keuze,
  • verschillende geometrische basisvormen en patronen die volgens specifieke richtlijnen  toepasbaar zijn.

In de huisstijlgids ‘Flanders’ staat hoe u de elementen kunt toepassen. U kunt alle elementen apart aanvragen via merkbeleid@vlaanderen.be . Ze zijn van toepassing op zowel digitale als niet-digitale communicatie.

2.2  Toepassingsgebied en toepassingswijze

De bepalingen in deze omzendbrief zijn van toepassing op alle communicatie die naar een internationaal doelpubliek is gericht van alle diensten, instellingen en rechtspersonen die afhangen van de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaams Gewest.

Hoewel het om één coherente huisstijl gaat, laten de richtlijnen het toe om verschillende communicatiedoelstellingen te bereiken. Als het bijvoorbeeld de bedoeling is om de regio te promoten naar een internationale doelgroep, kunt u de regio centraal stellen. Bij communicatie met een specifieke internationale doelgroep waarbij de diensten van een entiteit worden gepromoot, kunt u de diensten van de entiteit centraal stellen. De doelgroep is in beide gevallen internationaal, daarom is het belangrijk om in beide situaties de basisprincipes en elementen van de huisstijl (zie hoofdstuk 2.1) toe te passen om internationaal een coherent beeld te creëren van Vlaanderen.

De huisstijlgids bevat alle richtlijnen om de basisprincipes en elementen in verschillende situaties toe te passen. Alle richtlijnen worden toegelicht aan de hand van concrete voorbeelden:

  • Flanders – communicatie over de regio
    • Affiche en advertentie
    • Brochure
    • Leaflet met Amerikaans formaat      
    • Digitale uitwerkingen         
    • speciale formaten en kapvormen
  • Flanders – communicatie over de entiteit
    • Entiteit logo
    • Brief      
    • Enveloppen          
    • Naamkaartje         
    • Groetenkaartje    
    • Titelblad en map
    • Badge    
    • Presentatie          
    • E-mailfooter           
    • Gebouwsignalisatie               
    • Beursstand             

2.3  Logogebruik

Het nieuwe overkoepelende logo heeft de vorm van een halve leeuwenkop die rechttoe rechtaan de mensen aankijkt. Dat symbool wordt altijd vergezeld door de baseline die Vlaanderen in al zijn internationale communicatie gebruikt: ‘Flanders, State of the Art’.  Het basislogo is een verticale rechthoek met bovenaan in antraciet een halve leeuwenkop in een beige vlak en onderaan in beige de tekst 'Flanders, State of the Art' in een antraciet vlak. Er bestaan twee varianten:          

  • een horizontale versie van het logo zonder kader of rechthoek waarbij zowel de halve leeuwenkop als de tekst in antraciet staat;
  • een horizontale versie van het logo waarbij het beige vlak met in antraciet de halve leeuwenkop links staat en het antraciet vlak met in beige de tekst 'Flanders, State of the Art' rechts staat. Deze variant wordt alleen gebruikt ter vervanging van het logo ‘met steun van’.

U kunt alle logo’s aanvragen via merkbeleid@vlaanderen.be.

Het is belangrijk dat de halve leeuwenkop altijd met de baseline ‘Flanders, State of the Art’ wordt gebruikt en niet wordt gecombineerd met de naam van de entiteit of andere baselines. Alleen voor sociale media (Flavicons) of dergelijke is het mogelijk om de leeuwenkop alleen en zonder baseline te gebruiken, maar dat moet u altijd op voorhand aanvragen bij het projectteam Merkbeleid (zie paragraaf 4: Contactgegevens).

Zoals in 2.1 staat vermeld, worden de huidige ’logo’s van alle diensten, instellingen en rechtspersonen die afhangen van de Vlaamse Gemeenschap of het Vlaams Gewest niet meer gebruikt in de internationale communicatie. Ze worden vervangen door typografische logo’s. Ook het gebruik van projectlogo’s is niet meer mogelijk in internationale communicatie. Voor Toerisme Vlaanderen, Flanders Investment and Trade en het Departement internationaal Vlaanderen worden de nieuwe typografische logo’s ook in het binnenland gebruikt. Alle andere entiteiten behouden voorlopig hun huidige entiteitslogo voor alle binnenlandse communicatie en gebruiken het nieuwe typografische logo alleen voor de buitenlandse communicatie. Dit is een overgangsfase in de implementatie van een overkoepelende huisstijl met een luik ‘communicatie naar een internationaal publiek’ en een luik ‘communicatie binnen Vlaanderen’. Zoals al aangegeven gaat deze omzendbrief alleen over het luik ‘communicatie naar een internationaal publiek’. In een volgende omzendbrief wordt meer informatie gegeven over de toepassing van de huisstijl ‘binnen Vlaanderen’.

2.4  Typografie

Jo De Baerdemaeker heeft speciaal voor de Vlaamse overheid het lettertype ‘Flanders Art’ ontworpen. De Vlaamse overheid heeft de rechten op dat lettertype verworven waardoor alleen de organisatie het lettertype kan en mag gebruiken. Het is de bedoeling dat dit lettertype in alle communicatie wordt gebruikt, en dus voor alle toepassingsgebieden waarvan sprake is in paragraaf 2.2, zowel in de communicatie over de entiteit als de communicatie over de regio.

Van het lettertype zijn er twee varianten:

  • Flanders Art Sans (schreefloos),
  • Flanders Art Serif (met schreef).

Beide varianten bestaan in vier versies:

  • light,
  • regular,
  • medium, 
  • bold.

Alle varianten en versies kunnen op digitale en niet-digitale dragers gebruikt worden. Via een werkaanvraag bij de overkoepelende ICT-diensten wordt het lettertype geïnstalleerd op alle computers van de Vlaamse overheid. Alle versies van het lettertype worden via merkbeleid@vlaanderen.be ter beschikking gesteld.

2.5  Kleurgebruik

De belangrijkste kleur in de nieuwe internationale huisstijl is geel. Geen enkel ander land of geen enkele andere regio gebruikt geel voor de internationale promotie. De gele kleur is de rode draad doorheen de nieuwe internationale huisstijl. Het geel, het antraciet en het wit vormen samen de hoofdkleuren. Het geel moet in alle communicatie aan bod komen, zowel in de communicatie over de entiteit als de communicatie over de regio.

Om de entiteiten voldoende flexibiliteit te geven, voorziet de nieuwe internationale huisstijl niet in secundaire of tertiaire kleuren. Vrij gebruik van secundaire of tertiaire kleuren maakt het voor de entiteiten mogelijk om zich onderling te onderscheiden van elkaar en binnen de eigen communicatie voldoende variatie te creëren tussen de communicatieproducten.

Alle kleurcodes van de hoofdkleuren staan in de huisstijlgids vermeld. Er zijn verschillende voorbeelden opgenomen die aangeven hoe de gele draad het best tot uiting komt in combinatie met secundaire en tertiaire kleuren.  

2.6  Copywriting en fotogebruik

De beeldvorming van Vlaanderen wordt niet alleen door de vormgeving bepaald, maar ook door copywriting en het gebruik van foto’s. Daarom geeft de huisstijlgids ook richtlijnen over het taalgebruik, de vorm van de teksten en de keuze van het communicatiekanaal. Er zijn ook specifieke richtlijnen om op een eenduidige en coherente manier naar Vlaanderen te verwijzen. Zo wordt in alle Engelstalige communicatie de naam ‘Flanders’ gebruikt om naar Vlaanderen te verwijzen en is er een consistente verwijzing naar Brussel, België en Europa.

Voor een coherent beeldgebruik zijn er richtlijnen over de inhoud en compositie van de foto’s opgenomen in de huisstijlgids. Centraal in de foto’s moeten mensen als makers staan. Er zijn ook richtlijnen over de kwaliteit van beelden, het gebruik van detail en het bewaken van de authenticiteit.

2.7  Kaartjes en iconografie

Alle landkaartjes van Vlaanderen worden steevast op dezelfde manier geconcipieerd met:

  • een verplichte vorm voor Vlaanderen
    • met Voeren en Baarle-Hertog,
    • met het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en de stad Brussel,
    • met een verplichte hellingsgraad,
  • een verplichte vorm voor België en Europa
    • met Voeren en Baarle-Hertog,
    • met het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.

In een later stadium zal het deel ‘kaartjes en iconen’ verder uitgewerkt worden. Voor bepaalde thema’s, markten enzovoort worden varianten van de kaarten voorbereid.

De iconen die in de huisstijlgids opgenomen zijn, zijn verplicht. Er mogen geen eigen iconen worden gemaakt. Het projectteam Merkbeleid werkt aan een uitgebreide iconengids voor ieder gewenst thema of subthema. Het projectteam kan op verzoek specifieke iconen ontwikkelen. Op die manier hebben alle iconen dezelfde stijl en kunnen de iconen efficiënt en budgetvriendelijk gedeeld worden.

In de toekomst komen er uitwerkingen voor tabellen en grafieken in de nieuwe stijl.

2.8  Opname in de bestekken

De richtlijnen voor de internationale huisstijl moeten opgenomen worden in de bestekken die verband houden met de internationale communicatie.

2.9  Termijn van implementatie en budget

Het projectteam Merkbeleid (zie hoofdstuk ‘contactgegevens’) stelt alle elementen en hulpmiddelen om de huisstijl te implementeren, ter beschikking. De entiteiten dragen zelf de kosten van de implementatie van de nieuwe internationale huisstijl binnen de reguliere communicatiemiddelen. Daarom geldt voor de implementatie een periode van twee à drie jaar. Alle communicatie moet op het einde van die periode aangepast zijn.

Het is de bedoeling dat nieuw communicatiemateriaal in de nieuwe internationale huisstijl wordt vormgegeven. Al het oude materiaal wordt op basis van zijn vervangingscyclus aangepast. U gebruikt dus eerst uw huidige voorraden van bijvoorbeeld visitekaartjes, briefpapier, enzovoort en vernieuwt de vormgeving pas bij een nieuwe bestelling. Als u verhuist en nieuwe visitekaartjes nodig hebt, past u de nieuwe huisstijl toe. Als u een brochure met een achterhaalde inhoud wilt vervangen, brengt u de brochure in de nieuwe vormgeving uit.

Gebruik van de internationale huisstijl door derden

3.1  Logogebruik

De Vlaamse overheid steunt talloze organisaties, initiatieven en projecten van derden. Derden vervullen soms ook opdrachten voor rekening van de Vlaamse overheid ter promotie van Vlaanderen in Vlaanderen of in het buitenland.

Om de herkenbaarheid van de entiteit als subsidiërende of opdrachtgevende instantie te verhogen, worden de begunstigden van die subsidies of opdrachten verplicht om bij elke communicatie over de opdracht, gebruik te maken van de nieuwe typografische logo’s van de entiteiten.

Om de herkenbaarheid van de regio als subsidiërende of opdrachtgevende instantie te verhogen, worden de begunstigden van die subsidies of opdrachten verplicht om bij elke communicatie over de opdracht, gebruik te maken van het nieuwe internationale logo van de Vlaamse overheid

3.2  Opname in besluiten, contracten en dergelijke

Bij het verlenen van subsidies, het geven van opdrachten of het sluiten van overeenkomsten met derden moeten de betrokken diensten van de Vlaamse regering in de besluiten, contracten of overeenkomsten bepalingen opnemen over de toepassing van de bovenstaande principes.

Contactgegevens

Projectteam Merkbeleid

Afdeling Communicatie

Departement Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid

Boudewijnlaan 30, bus 20

1000 BRUSSEL

tel. 02 553 55 60

e-mail: merkbeleid@vlaanderen.behuisstijl@vlaanderen.be

 

 

Kris Peeters

Minister-president van de Vlaamse Regering